Chińczyk: zasady gry, warianty i różnice (Ludo, Nie irytuj się)

Chińczyk to gra planszowa dla dwóch, trzech lub czterech osób, w której każdy ma cztery pionki. Żeby wyprowadzić pionek ze schowka, trzeba wyrzucić szóstkę. Potem przesuwasz go o wyrzuconą liczbę oczek dookoła planszy i wprowadzasz do swojego domku, a pionek stojący na polu, na którym staniesz, wraca do schowka. Wygrywa ten, kto pierwszy ma w domku wszystkie pionki.

To ta sama gra, którą w Niemczech znają jako Mensch ärgere Dich nicht, a w krajach angielskojęzycznych jako Ludo. Poniższe zasady są najbliższe wersji wydawnictwa Schmidt Spiele (Mensch ärgere Dich nicht), z jedną różnicą na starcie, którą opisujemy niżej.

Zasady Chińczyka w skrócie (październik 2026)

Zasada	Polska Wikipedia	Schmidt Spiele (Mensch ärgere Dich nicht)
Gracze	2 do 4 (są też plansze dla 5 i 6 osób)	2 do 6, plansza jest dwustronna
Pionki	4 na kolor, na początku wszystkie w schowku	4 na kolor: jeden na polu startowym, trzy w schowku
Wyjście ze schowka	Tylko szóstką; bez pionka na planszy masz 3 próby	Tylko szóstką, i jest to obowiązkowe
Po szóstce	Rzucasz jeszcze raz	Rzucasz jeszcze raz, a po kolejnej szóstce znowu
Bicie	Stajesz na zajętym polu, pionek wraca do schowka	To samo; bicie nie jest obowiązkowe
Przeskakiwanie	Pionki mogą się przeskakiwać	Tak, zajęte pola się liczą
Domek	4 pola własnego koloru	4 pola od a do d, liczone po kolei
Wygrana	Pierwszy, kto wprowadzi wszystkie pionki do domku	To samo; pozostali grają dalej o kolejne miejsca

Jak zacząć grę w Chińczyka?

Każdy gracz wybiera cztery pionki jednego koloru. Według polskiej Wikipedii ustawiasz je wszystkie w schowku, czyli w kwadracie swojego koloru, a rzuca się jedną kostką w ustalonej wcześniej kolejności. Wydawnictwo Schmidt Spiele ustawia inaczej: jeden pionek stoi od razu na polu startowym, a pozostałe trzy czekają w schowku. Zaczyna ten, kto wyrzuci najwięcej, i gra się zgodnie z ruchem wskazówek zegara.

Kiedy można wyjść ze schowka?

Tylko po wyrzuceniu szóstki. Szóstką stawiasz pionek na polu startowym, oznaczonym kropką w twoim kolorze, i rzucasz jeszcze raz. Według zasad Schmidt Spiele dopóki w schowku czekają pionki, szóstka musi wyprowadzić jeden z nich, a pole startowe trzeba zwolnić, gdy tylko możesz. Jeśli stoi na nim już twój pionek, ruszasz nim szóstką dalej. Jeśli stoi na nim pionek rywala, zostaje zbity.

Gdy nie masz żadnego pionka na planszy, bo wszystkie czekają w schowku, polska Wikipedia daje ci trzy próby na szóstkę zamiast jednego rzutu. To samo dzieje się, gdy wszystkie twoje pionki zostały zbite. W instrukcji Schmidt Spiele trzy rzuty to jeden z wariantów (opisany niżej).

Jak poruszają się pionki i jak się zbija?

Pionkiem ruszasz o wyrzuconą liczbę oczek zgodnie z ruchem wskazówek zegara, a przy kilku pionkach na planszy sam wybierasz, którym. Pionki własne i cudze można przeskakiwać, ale zajęte pola się liczą. Jeśli ruch kończysz na polu zajmowanym przez pionek innego koloru, ten pionek jest zbity i wraca do schowka, a ty zajmujesz jego miejsce. Na jednym polu stoi zawsze tylko jeden pionek, więc na swój własny pionek nie wejdziesz i musisz ruszyć innym.

Po szóstce rzucasz ponownie, a po kolejnej szóstce jeszcze raz: sześć i pięć to ruch o jedenaście pól. Oba źródła różnią się w jednym szczególe. Polska Wikipedia wymienia przy biciu wyjątek dla pola startowego, a u Schmidt Spiele pionek wyprowadzony szóstką zbija obcy pionek, który na nim stoi. Bicie nie jest obowiązkowe: nie musisz zbijać tylko dlatego, że możesz.

Jak dojść do domku?

Gdy pionek obejdzie całą planszę dookoła, wjeżdża do domku, czyli na cztery pola twojego koloru. Pionki innych graczy nie mają tam wstępu. W zasadach Schmidt Spiele pola domku liczy się po kolei: stojąc tuż przed domkiem, jedynką wejdziesz tylko na pierwsze pole, dwójką na drugie i tak dalej. Pionki w domku można przeskakiwać.

Wygrywa ten, kto pierwszy wprowadzi wszystkie pionki do domku. Przy trzech lub czterech graczach pozostali mogą grać dalej o drugie i trzecie miejsce.

Jakie zasady domowe zmieniają Chińczyka?

Chińczyka gra się w domach na wiele sposobów. Wydawnictwo Schmidt Spiele samo wymienia w instrukcji warianty, które można włączyć do gry w dowolnej liczbie:

Trzy rzuty: gracz, który nie ma pionka na torze, bo wszystkie zostały zbite i czekają w schowku, rzuca do trzech razy. Dotyczy to też sytuacji, gdy część pionków jest w domku, ale tylko jeśli żaden z nich nie może się tam jeszcze przesunąć.
Przymus bicia: kto może zbić, musi to zrobić. Jeśli tego nie zrobi, pionek, który mógł zbijać, wraca do schowka.
Blokada: dwa pionki jednego koloru na jednym polu tworzą blokadę, której nikt nie może przeskoczyć ani zbić, także jej właściciel.
Zakaz przeskakiwania w domku: na polach domku nie wolno przeskakiwać pionków, więc ostatni pionek wchodzi zawsze na pole a.
Mniej niż czterech graczy: przy trzech osobach czwarty kolor jest neutralny i służy tylko do zbijania; przy dwóch każdy gra dwoma przeciwległymi kolorami.

Czym Chińczyk różni się od Ludo, Fia i petits chevaux?

Ten sam wyścig gra się w całej Europie pod innymi nazwami, każdy z własnymi zasadami. Ludo w wersji angielskiej ma dłuższy tor, tor domowy prowadzący do środka i zwykle blokady z dwóch pionków; trzecia szóstka z rzędu kończy tam turę.

Gra	Gdzie	Wyjście ze schowka na	Co jest inaczej
Chińczyk (Mensch ärgere Dich nicht)	Polska, Niemcy	6	Jeden pionek zaczyna na polu startowym (Schmidt Spiele). Szóstka musi wyprowadzić pionek, a pole startowe trzeba zwolnić. Bez blokad i bez bezpiecznych pól. Domek z czterech pól, wchodzi się do niego dokładną liczbą.
Ludo	Wielka Brytania	6	Blokady z dwóch pionków; trzecia szóstka z rzędu kończy turę; tor domowy do środka planszy (angielska Wikipedia).
Fia med knuff	Szwecja	1 lub 6	Jedynka stawia pionek na polu startowym; szóstka wyprowadza dwa albo jeden od razu na szóste pole. Nie wolno przeskakiwać własnych pionków. Rzut ponad cel odbija się z powrotem (Alga).
Kimble	Finlandia	6	Kostka leży w bańce na środku planszy i się ją wciska, a nie rzuca. Szóstka daje jedno dodatkowe wciśnięcie (Tactic).
Petits chevaux	Francja	6	Konik musi zatrzymać się dokładnie przed swoimi schodami, a potem wchodzi po nich o jeden stopień na turę, na liczbę tego stopnia; szóstka wprowadza go na środek (francuska Wikipedia).

Zagraj w Chińczyka online

Według tych zasad możesz od razu zagrać w naszego darmowego Chińczyka online: z jednym, dwoma lub trzema graczami komputerowymi, w przeglądarce, domyślnie według zasad Schmidt Spiele, z trzema rzutami i bez przymusu bicia. Do wyboru są też Ludo, Fia med knuff i petits chevaux.

Mensch ärgere Dich nicht to znak towarowy firmy Schmidt Spiele, a Kimble wydaje Tactic. Gift Club nie jest powiązany z żadną z tych firm.

Zasady Chińczyka: najczęstsze pytania

Czy w Chińczyku trzeba wyrzucić szóstkę, żeby zacząć?

Tak. Pionek wychodzi ze schowka tylko po wyrzuceniu szóstki. Gdy żaden twój pionek nie jest na planszy, polska Wikipedia daje ci trzy próby na szóstkę zamiast jednego rzutu.

Czy w Chińczyku trzeba zbijać?

Nie, według podstawowych zasad Schmidt Spiele nie ma przymusu bicia. Przymus bicia to wariant, na który możecie się umówić przed grą.

Czy w Chińczyku można przeskakiwać pionki?

Tak. Pionki własne i cudze można przeskakiwać, a zajęte pola się liczą. Tylko wariant „zakaz przeskakiwania w domku” zabrania tego na polach domku.

Ile razy rzuca się po wyrzuceniu szóstki?

Po szóstce rzucasz jeszcze raz, a po kolejnej szóstce znowu. W angielskim Ludo trzecia szóstka z rzędu kończy turę bez ruchu.

Skąd nazwa Chińczyk?

Polska Wikipedia pisze, że nie ma potwierdzonego wyjaśnienia tej nazwy. Językoznawca Mirosław Bańko przypuszcza, że miała nadać grze egzotyczny charakter, bo wywodzi się z Azji.

Czy Chińczyk to to samo co Ludo i „Nie irytuj się”?

To ta sama rodzina gier. Polska Wikipedia podaje, że „Nie irytuj się” to dosłowny przekład niemieckiego tytułu Mensch ärgere Dich nicht, a w krajach angielskojęzycznych grę znają jako Ludo. Szczegóły zasad różnią się między wydaniami.