قوانین بازی منچ: ورود با 6، زدن مهره و فرق با لودو

منچ یک بازی مسابقه‌ای برای 2 تا 4 نفر است و هر بازیکن 4 مهره دارد. با آوردن 6، یک مهره از خانه‌ی خودتان وارد زمین می‌شود؛ بعد به اندازه‌ی عدد تاس در جهت عقربه‌های ساعت جلو می‌رود و در ستون پایانی هم‌رنگ خودتان می‌نشیند. اگر روی مهره‌ی حریف بنشینید، آن مهره به خانه برمی‌گردد. هر کس زودتر هر 4 مهره‌اش را به ستون پایانی برساند، برنده است. منچ در ایران همان بازی آلمانی Mensch ärgere Dich nicht است. لودو (Ludo) نسخه‌ی انگلیسی‌ای است که بازی آلمانی از روی آن ساخته شد؛ تفاوت‌های کوچکشان را پایین‌تر می‌خوانید.

قوانین منچ در یک نگاه (مهر 1405 / اکتبر 2026)

بازی منچ چطور شروع می‌شود؟

هر بازیکن 4 مهره‌اش را در خانه‌ی هم‌رنگ خودش (گوشه‌ی صفحه) می‌گذارد و نوبتی یک تاس می‌ریزند. با آوردن 6، یک مهره روی نقطه‌ی شروع هم‌رنگ می‌نشیند و یک بار دیگر تاس می‌ریزید. ویکی‌پدیای فارسی این تاس اضافه را «جایزه‌ی شش» می‌نامد.

وقتی هیچ مهره‌ای در زمین ندارید، منتظر ماندن برای 6 طول می‌کشد. به نوشته‌ی ویکی‌پدیای انگلیسی، در یکی از شکل‌های رایج بازی، بازیکنی که مهره‌ای در مسیر ندارد تا سه بار تاس می‌ریزد؛ پیش از شروع سر این قانون توافق کنید. اگر مهره‌ای روی نقطه‌ی شروع باشد و هنوز مهره‌ای در خانه مانده باشد، باید اول همان مهره را جابه‌جا کنید، و روی یک خانه دو مهره نمی‌نشیند (ویکی‌پدیای انگلیسی و فارسی).

مهره‌ها چطور حرکت می‌کنند و زده می‌شوند؟

هر بار تاس‌ریختن یک حرکت است و فقط یک مهره را به اندازه‌ی عدد تاس جلو می‌برید. مهره‌ها می‌توانند از روی مهره‌های دیگر بپرند. اگر حرکت‌تان روی خانه‌ای تمام شود که مهره‌ی رنگ دیگری آن‌جاست، آن مهره زده می‌شود و به خانه‌ی خودش برمی‌گردد تا دوباره 6 بیاورد. مهره‌ی خودتان را نمی‌شود زد، و مهره‌ای که روی نقطه‌ی شروع خودش ایستاده زده نمی‌شود.

یک تفاوت واقعی: در قوانین رایج لودو دو مهره‌ی هم‌رنگ روی یک خانه «سد» می‌سازند و مهره‌ای که روی سد بیفتد به خانه‌ی خودش برمی‌گردد. در منچ آلمانی روی یک خانه فقط یک مهره می‌نشیند و سدی در کار نیست. اگر در جمع شما با سد بازی می‌کنند، پیش از شروع بگویید.

چطور مهره به خانه‌ی پایانی می‌رسد؟

بعد از یک دور کامل، مهره وارد ستون پایانی هم‌رنگ خودش می‌شود. مهره‌ی رنگ‌های دیگر به آن ستون راه ندارند، پس مهره‌ی داخل آن امن است. داخل ستون، مهره‌ها از روی هم نمی‌پرند و برای رسیدن به آخرین خانه عدد دقیق لازم است؛ اگر عدد تاس بزرگ‌تر باشد، آن مهره حرکت نمی‌کند و اگر مهره‌ی دیگری دارید با آن بازی می‌کنید. ویکی‌پدیای فارسی هم یادآوری می‌کند که با 6 نیز می‌شود وارد ستون پایانی شد، به این شرط که اول حرکتِ 6 را انجام دهید و بعد تاس جایزه را بریزید.

کدام قانون‌های خودمانی منچ را عوض می‌کنند؟

منچ از خانه‌ای به خانه‌ی دیگر کمی فرق می‌کند. ما دفترچه‌ی قوانین رسمیِ ایرانی پیدا نکردیم؛ مرجع ما ناشر آلمانی بازی و ویکی‌پدیاست. رایج‌ترین تفاوت‌ها:

• سه بار تاس برای شروع: تا سه بار تاس‌ریختن وقتی هیچ مهره‌ای در زمین نیست.
• بازی تیمی: در بازی چهار نفره دو به دو، هم‌تیمی‌ها روبه‌روی هم می‌نشینند (ویکی‌پدیای فارسی).
• سد (بلاک): دو مهره‌ی هم‌رنگ راه را می‌بندند. بعضی‌ها می‌گویند از سد اصلاً نمی‌شود رد شد.
• ورود با 1 هم: نسخه‌ی Alga برای سوئد، نروژ و دانمارک اجازه می‌دهد با 1 یا 6 مهره بیرون بیاید، و با 6 دو مهره بیرون می‌آید.

منچ با لودو و بازی‌های هم‌خانواده چه فرقی دارد؟

همین مسابقه در چند کشور با اسم‌ها و قانون‌های دیگر بازی می‌شود:

منچ آنلاین بازی کنید

چهار مجموعه‌قانون بالا را حالا در بازی رایگان منچ ما می‌توانید امتحان کنید: Ludo، Mensch ärgere dich nicht (همان منچ)، Fia med knuff و petits chevaux، در مرورگر و در برابر یک تا سه بازیکن کامپیوتری. اگر بخواهید با یک دوست واقعی بازی کنید، Gift Club در تلگرام یک دوئل دو نفره‌ی Ludo (PvP Ludo) با قوانین خودش دارد. اپ Gift Club فقط به انگلیسی، روسی و اوکراینی است، پس برای شما به انگلیسی باز می‌شود.

Mensch ärgere Dich nicht نشان تجاری Schmidt Spiele است. Gift Club به هیچ‌یک از ناشران این بازی‌ها وابسته نیست.

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی قوانین منچ

برای شروع منچ حتماً باید 6 بیاورم؟

بله. در قوانین استاندارد مهره فقط با 6 از خانه بیرون می‌آید. در بعضی نسخه‌ها، مثل نسخه‌ی Alga در اسکاندیناوی، 1 هم مهره را بیرون می‌آورد.

برای رسیدن به خانه‌ی آخر عدد دقیق لازم است؟

بله. مهره فقط با عدد دقیق به آخرین خانه می‌رسد؛ اگر عدد تاس بزرگ‌تر باشد، همان مهره سر جایش می‌ماند و اگر مهره‌ی دیگری دارید، با آن بازی می‌کنید.

منچ همان لودو است؟

هم‌خانواده‌اند، نه کاملاً یکی. منچ ایرانی همان Mensch ärgere Dich nicht آلمانی است که بر پایه‌ی لودو ساخته شد. تفاوت‌ها در جزئیات است، مثلاً سد دو مهره‌ای در لودو.

دو مهره می‌توانند روی یک خانه بنشینند؟

در منچ آلمانی نه: روی یک خانه فقط یک مهره می‌نشیند. در لودو دو مهره‌ی هم‌رنگ می‌توانند، و در بیشتر قوانین یک سد می‌سازند که مهره‌ی رنگ دیگر روی آن به خانه‌اش برمی‌گردد.

اگر سه بار پشت‌سرهم 6 بیاورم چه می‌شود؟

در قانون رایج لودو سومین 6 نوبت را تمام می‌کند و حرکتی نمی‌کنید. در منچ آلمانی با هر 6 دوباره تاس می‌ریزید و این محدودیت در منابع ما نیامده.